Berichten

Ellens & Lentze aan het woord over voogdij en ouderlijk gezag

Wie weet er nu beter wat het beste is voor onze kinderen dan wijzelf, de ouders? Het klinkt al even voor de hand liggend om te zeggen dat u automatisch voor uw kind zorgt vanaf zijn of haar geboorte tot aan uw dood. De vanzelfsprekendheid waarmee wij ervan uitgaan dat dit nooit anders zal zijn, verdwijnt als er na een scheiding of een overlijden blijkt dat er andere opvoeders klaarstaan. Wat moet u dan?

Wijnand en Sigrid bijvoorbeeld waren een heel normaal stel. Verliefd, samenwonend en gelukkig. Ze hadden geen samenlevingscontract en waren niet getrouwd. Het ging prima zo. Na iets meer dan een jaar werd hun dochter geboren en beide families genoten van deze uitbreiding.

Wijnand heeft zijn dochter erkend. Als geregistreerd partners had dat niet gehoeven, maar met de erkenning, na de vaststelling van het vaderschap door de rechter, werd hij nu ook juridisch als vader gezien. Er kwam zo een familierechtelijke betrekking tot stand tussen vader en kind, met alle bijbehorende rechten en plichten. De erkenning regelde dat Wijnand tot zijn dochter 21 is onderhoudsplichtig is, dat zijn dochter wettelijk zijn erfgenaam is en dat hij recht op omgang en informatie heeft.

Dat hij ook het ouderlijk gezag had moeten aanvragen, was hem ontschoten. Alle kinderen in Nederland staan onder het gezag van hun ouders of van een voogd. Degene met het gezag is verplicht het minderjarige kind te verzorgen en op te voeden. Als de ouders niet zijn getrouwd en geen geregistreerd partnerschap hebben, zoals Wijnand en Sigrid, moet de vader de rechtbank vragen het gezamenlijk gezag in het gezagregister aan te tekenen. Net als bij een erkenning is hiervoor toestemming van de moeder nodig.

Wijnand en Sigrid gingen echter uit elkaar. Hun dochter bleef bij haar moeder wonen, zonder dat het gezamenlijk gezag was aangevraagd. Toen Sigrid twee jaar later overleed, bleek zij een testament gemaakt te hebben waarin zij haar zus als voogd benoemde. Haar motivatie was duidelijk verwoord.

Natuurlijk begon Wijnand een rechtszaak. Het werd een langlopende zaak die hij verloor. Volgens de rechtbank had hun dochter te weinig binding met haar vader om van een echte familieband te spreken. Sigrids zus werd uiteindelijk dus inderdaad de voogd van het meisje.

Door het gezamenlijk gezag niet te regelen, stond Wijnand opeens aan de zijlijn van het leven van zijn dochter. Biologisch vader of niet, hij had vanaf het moment van Sigrids overlijden niets meer in te brengen.

De moraal van dit verhaal is natuurlijk dat u samen met uw partner, of indien nodig uw ex-partner, alles rondom het gezamenlijk gezag en de voogdij goed moet laten vastleggen. Zorg voor duidelijkheid naar elkaar en uw kinderen toe. Regel alles liever in één keer goed dan dat u op een onfortuinlijk moment ontdekt dat u niets meer in te brengen heeft en voorkom zo hartzeer bij de kinderen. Onze kinderen, waar wij immers van hun geboorte tot na onze dood voor moeten zorgen.

Als notaris en registermediator komen wij veel verschillende mensen tegen die vaak in eenzelfde situatie zitten. Uiteraard zijn de situaties die wij beschrijven geanonimiseerd en opgebouwd uit alle verschillende ontmoetingen. Maar wij hopen dat mensen zich herkenen in onze verhalen en realiseren dat er ook voor hun situatie praktische oplossingen zijn.

Over het partnerpensioen…

Het begin van een nieuw jaar is vaak het moment dat we de mouwen opstropen en een grote schoonmaak houden. Oude gewoonten maken plaats voor goede voornemens. Oude spullen worden naar de kringloop gebracht of van een nieuw verflaagje voorzien. Voor het einde van het jaar zijn veel van u waarschijnlijk overgestapt van energieleverancier of zorgverzekering. En zo wordt ook de administratie juist in deze maand vaak opgeschoond. Toch wordt er vaak één ding over het hoofd gezien: uw pensioen.

Het pensioen? Dat is toch iets voor later? Kunnen we niet gewoon even met elkaar van dit nieuwe jaar genieten? Natuurlijk! Maar bij genieten met elkaar hoort ook zorgen voor elkaar. Laten we een voorbeeld geven.

Het partnerpensioen als redding

Een leuk stel van in de dertig kwam bij ons voor advies. De reden was verdrietig: zij was ernstig ziek. Om alle zaken zo goed mogelijk te regelen, wilden ze een testament laten opstellen. Een goed idee, maar aan een samenlevingsovereenkomst zouden ze meer hebben, dachten we. Het stel bekeek ons argwanend. Doet de notaris dit om ons extra geld uit de zakken te kloppen? We zagen het ze denken. Uiteraard hebben we alle voordelen, verplichtingen en wensen rondom het testament en de samenlevingsovereenkomst uitvoerig besproken. Uiteindelijk lag er een mooi, zorgvuldig testament en een samenlevingscontract waarin de partners elkaar als enige begunstigde van het partnerpensioen hebben benoemd. En gelukkig maar.

Na haar overlijden kwam hij in de problemen met hun verhuurder. Omdat zijn inkomen te laag was, kon het huurcontract helaas niet gecontinueerd worden. Hij moest op zoek naar nieuwe woonruimte. Terwijl we hem hielpen met de afwikkeling van de nalatenschap, herinnerden wij hem aan hun samenlevingsovereenkomst. En na contact met de pensioenmaatschappij bleek hij recht te hebben op een partnerpensioen van € 850,- bruto per maand voor de rest van zijn leven! Daarmee kon hij zijn verhuurder laten zien dat hij wel voldoende inkomen had om in hun oude woning te blijven en had hij in ieder geval een zorg minder.

Een samenlevingscontract kan dus grote financiële gevolgen hebben. Veel samenwonende stellen hebben echter niets tot weinig geregeld met of voor elkaar. Soms is er wel een samenlevingsovereenkomst, maar hebben de partners elkaar nog niet aangemeld bij hun pensioenmaatschappij. Toch kan zo’n telefoontje het verschil betekenen tussen uit huis gezet worden en goed verzorgd verder kunnen leven na een tragedie, zoals uit het voorbeeld blijkt.

Iets eenvoudigs dat vaak over het hoofd wordt gezien omdat het nog zo ver weg lijkt als iemands pensioen, kan van grote invloed zijn op hoe u uw partner achterlaat. Het kan immers om grote bedragen gaan. Houd er wel rekening mee dat elke maatschappij haar eigen voorwaarden opstelt met betrekking tot het partnerpensioen. Voor de een is een zelfde woonadres genoeg, de ander wil een gezamenlijke en/of-rekening zien en weer een ander eist een samenlevingscontract.

Zorg ook in dit nieuwe jaar goed voor elkaar, van de eerste gezamenlijke woning tot uw pensioen!

Ellens & Lentze aan het woord over beneficiair aanvaarden

Als een dierbare is overleden, is het vaak lastig balanceren tussen de formaliteiten die de aandacht vragen en de emoties die alles lijken te overschaduwen. Door op tijd verschillende scenario’s en wensen met uw omgeving te bespreken, kan een groot deel van die strijd voorkomen worden.

U kunt op drie manieren met een erfenis omgaan, maar handel pas nadat u uw keuze aan de notaris kenbaar hebt gemaakt. U aanvaardt de erfenis zuiver. U krijgt dan uw deel van de erfenis, maar bent ook persoonlijk aansprakelijk voor eventuele schulden. U kunt de erfenis ook verwerpen. U krijgt dan niets, maar hoeft ook niet met schuldeisers om de tafel. Een veilige optie is het beneficiair aanvaarden. U krijgt dan uw deel van de erfenis na afbetaling van de schulden. U bent zo niet zelf aansprakelijk voor die schulden.

Het beneficiair aanvaarden van een erfenis kan in sommige gevallen een verstandige keuze zijn, maar het vraagt ook veel van de erfgenamen. Om van deze bescherming gebruik te maken zijn er veel stappen te doorlopen en u zult haast als een detective het financiële leven van uw dierbare moeten onderzoeken. Daar komen kosten bij kijken, die u bij een positief saldo kunt verhalen op de nalatenschap. Het vraagt veel tijd en energie en dat is niet altijd leuk. Zeker niet tijdens zo’n kwetsbaar moment. Door u goed te laten informeren door uw notaris, kunt u onnodige kosten voorkomen en de afwikkeling van de nalatenschap wellicht enigszins versnellen.

In geval van beneficiaire aanvaarding zijn alle erfgenamen zijn samen verantwoordelijk voor de afwikkeling van de nalatenschap. Alleen samen mogen zij beslissingen nemen. Als er een testament is gemaakt is er soms een executeur testamentair aangesteld, die namens alle erfgenamen handelt. Dat maakt het hele proces al gemakkelijker, doordat u niet continu met iedereen in overleg hoeft.

De eerste stap is een boedelbeschrijving. Daarin worden alle activa, de waardevolle bezittingen en tegoeden, en de passiva, de hypotheeklening bijvoorbeeld, opgenomen. Het tellen van de theelepeltjes is voor deze lijst niet nodig. Met uw verklaring van erfrecht kunt u informatie opvragen bij onder meer banken en verzekeraars. Langzaam ontstaat zo een compleet overzicht van alle plussen en minnen. Deze boedelbeschrijving legt u ter inzage bij de notaris of de rechtbank voor overige erfgenamen en eventuele schuldeisers.

Als duidelijk wordt dat de schulden van de beneficiair aanvaarde nalatenschap groter zijn dan de tegoeden, moet u dat zo snel mogelijk melden bij de kantonrechter. Schuldeisers moeten dan opgezocht, aangeschreven en uitbetaald worden. De rechtbank bepaalt welke schuldeiser het eerst zijn geld ontvangt. Soms probeert een verhuurder de doorlopende huur van de woning van de overledene te verhalen op de erfgenamen. Weet dat u daartoe niet verplicht bent. Het oplopen van schulden kan beperkt worden als u goed bent geïnformeerd over uw rechten en plichten!

We weten dat de afwikkeling van een nalatenschap een spannende en emotionele tijd is. Om deze periode iets minder zwaar te laten aanvoelen, staan wij u graag ter zijde! En uw erfgenamen helpt u natuurlijk door een goed testament op te laten maken…