Podcast ‘Akte voor het slapengaan’

Levenstestament

Fusce ac felis erat. Mauris sagittis aliquet velit vitae interdum. Maecenas eget turpis eu lacus euismod vestibulum eget vitae eros. Suspendisse potenti. Ut pulvinar ligula ut lectus interdum convallis. Cras et orci sollicitudin, semper ligula vel, dignissim sem. Ut sodales dolor magna, eget ornare libero auctor non. Maecenas mattis elit sit amet nisi blandit dapibus. Phasellus posuere fermentum turpis, quis maximus lectus ultricies sed.

Sed mattis, velit eget semper convallis, leo nibh aliquet ante, sed semper libero augue nec nisl. Fusce nec dolor nisi. Nullam quis egestas velit. Pellentesque hendrerit sollicitudin enim, sit amet fringilla nunc. Quisque sit amet elit malesuada, volutpat nibh at, dignissim diam. Donec blandit ligula fringilla lorem tristique mattis et id tellus. Duis vestibulum fermentum ipsum, eu congue turpis. Mauris fringilla sem nec mi consectetur, et elementum augue lacinia. Suspendisse pretium at nisl eget accumsan. Nulla viverra metus accumsan, rutrum quam gravida, eleifend nisl. Sed hendrerit tortor ex, eget euismod magna sagittis ac. Mauris ante augue, sagittis et sapien eu, tincidunt molestie nunc. Suspendisse potenti.

‘Onze’ Daniëlle legt uit

Werkt een notaris in een notenfabriek?

Daniëlle van Iperen praat bij BNR Nieuwsradio mee over erflaters

Bij mogelijk een kwart van de erfenissen wordt een direct nabestaande buiten het testament gehouden. Het is vaak niet eens nodig om een kind actief te onterven: ‘gewoon’ je kind niet opnemen in het testament is doorgaans genoeg, zegt Daniëlle van Iperen, notaris en mediator in Den Haag, in BNR Juridische Zaken.

Er gaat overigens lang niet altijd een conflict vooraf aan onterving. Een ouder kan ook simpelweg vinden dat een kind ‘bij leven’ al voldoende geld toegestopt heeft gekregen. Maar hoe je het ook wendt of keert: naarmate de verrassing groter is, wordt de drang om het mislopen van een erfenis niet voor zoete koek te slikken groter, zegt Katelijne van Barneveld, voorzitter van de Vereniging Erfrechtadvocaten Nederland. ‘Degene die daar in eerste instantie last van heeft, is het kind dat wél erfgenaam is. Dus in feite bereikt vader of moeder daarmee een averechts effect.’

Vaak durven ouders het niet aan om een kind ‘actief’ te onterven, maar het resultaat voor het kind is volgens Van Iperen hetzelfde. ‘Er zit verschrikkelijk veel emotie bij en ouders die dit doen hebben daar vaak lang over nagedacht. Ik vraag mensen ook altijd of ik de reden van de onterving erbij moet zetten, maar de meeste mensen willen dat niet. Ik denk dat ze vaak in een conflictsituatie zitten en er al zoveel onuitgesproken zaken zijn dat dit niet meer nodig is. Soms volstaan ze met een zinnetje als: ‘wegens naar ik vermoed bij mijn kind bekende redenen’.’

Aan het testament peuteren

Een testament is in feite het laatste woord van de ouder en dat beperkt al de ruimte van de kinderen om alsnog vragen te stellen, zegt Van Iperen. Toch bepleit Van Barneveld een grotere openheid in het testament over de drijfveren van de erflater. Dat verkleint volgens haar de kans dat er alsnog aan het testament wordt gepeuterd. Ze komt te vaak tegen dat kinderen geen enkel benul hebben van hun onterving. ‘Ik denk dat ouders meer kunnen communiceren over wat de reden is.’

Daniëlle van Iperen praat bij BNR Nieuwsradio mee over ruzie over de erfenis

Erfgenamen vechten een groeiend aantal ruzies uit over de nalatenschap. En dus dijt het leger erfrechtspecialisten ook snel uit.

Steeds vaker ruziën erfgenamen over de erfenis. Dat blijkt uit cijfers van juridisch en financieel dienstverlener DAS, die BNR heeft opgevraagd. In 2016 behandelden juristen van het bedrijf ruim 1200 zaken, 51 procent meer dan in 2010.

Notarissen en advocaten vertellen BNR dat de erfenis vaker tot ruzie leidt door het ‘losser worden’ van de familiebanden. Meer dan de helft van de Nederlanders heeft geen contact meer met een of meer familieleden. Ook zijn er meer samengestelde gezinnen, met kinderen die verschillende ouders hebben. Veel spanningen blijven lang onbesproken, maar vlammen op als de erfenis verdeeld moet worden. Het zijn vooral broers en zussen die vechten over de erfenis. Dat komt waarschijnlijk doordat ouders niet alle kinderen gelijk behandelen, zei directeur Lucienne van der Geld van Netwerk Notarissen in BNR Ochtendspits.

Meer conflicten, leidt tot een groeiend aantal advocaten dat zich met erfenissen bezig houdt. De Academie voor de Rechtspraktijk is daarom vijf jaar geleden gestart met een leergang erfrecht voor advocaten. In die vijf jaar hebben ze meer dan 125 nieuwe erfrechtadvocaten opgeleid. En zij zijn niet de enige aanbieder van dit soort opleidingen. Dat het vakgebied belangrijker wordt, zie je ook aan het feit dat erfrechtadvocaten zich inmiddels verenigd hebben. Inmiddels heeft die vereniging meer dan honderd leden.

Hoe je ruzies over de erfenis kunt voorkomen en op kunt lossen, bespreken we met Katelijne van Barneveld, advocaat en voorzitter van de Vereniging Erfrecht Advocaten Nederland. En met Daniële van Iperen, notaris en register-mediator bij EllensLentze in Den Haag.

Ellens & Lentze aan het woord over beneficiair aanvaarden

Als een dierbare is overleden, is het vaak lastig balanceren tussen de formaliteiten die de aandacht vragen en de emoties die alles lijken te overschaduwen. Door op tijd verschillende scenario’s en wensen met uw omgeving te bespreken, kan een groot deel van die strijd voorkomen worden.

U kunt op drie manieren met een erfenis omgaan, maar handel pas nadat u uw keuze aan de notaris kenbaar hebt gemaakt. U aanvaardt de erfenis zuiver. U krijgt dan uw deel van de erfenis, maar bent ook persoonlijk aansprakelijk voor eventuele schulden. U kunt de erfenis ook verwerpen. U krijgt dan niets, maar hoeft ook niet met schuldeisers om de tafel. Een veilige optie is het beneficiair aanvaarden. U krijgt dan uw deel van de erfenis na afbetaling van de schulden. U bent zo niet zelf aansprakelijk voor die schulden.

Het beneficiair aanvaarden van een erfenis kan in sommige gevallen een verstandige keuze zijn, maar het vraagt ook veel van de erfgenamen. Om van deze bescherming gebruik te maken zijn er veel stappen te doorlopen en u zult haast als een detective het financiële leven van uw dierbare moeten onderzoeken. Daar komen kosten bij kijken, die u bij een positief saldo kunt verhalen op de nalatenschap. Het vraagt veel tijd en energie en dat is niet altijd leuk. Zeker niet tijdens zo’n kwetsbaar moment. Door u goed te laten informeren door uw notaris, kunt u onnodige kosten voorkomen en de afwikkeling van de nalatenschap wellicht enigszins versnellen.

In geval van beneficiaire aanvaarding zijn alle erfgenamen zijn samen verantwoordelijk voor de afwikkeling van de nalatenschap. Alleen samen mogen zij beslissingen nemen. Als er een testament is gemaakt is er soms een executeur testamentair aangesteld, die namens alle erfgenamen handelt. Dat maakt het hele proces al gemakkelijker, doordat u niet continu met iedereen in overleg hoeft.

De eerste stap is een boedelbeschrijving. Daarin worden alle activa, de waardevolle bezittingen en tegoeden, en de passiva, de hypotheeklening bijvoorbeeld, opgenomen. Het tellen van de theelepeltjes is voor deze lijst niet nodig. Met uw verklaring van erfrecht kunt u informatie opvragen bij onder meer banken en verzekeraars. Langzaam ontstaat zo een compleet overzicht van alle plussen en minnen. Deze boedelbeschrijving legt u ter inzage bij de notaris of de rechtbank voor overige erfgenamen en eventuele schuldeisers.

Als duidelijk wordt dat de schulden van de beneficiair aanvaarde nalatenschap groter zijn dan de tegoeden, moet u dat zo snel mogelijk melden bij de kantonrechter. Schuldeisers moeten dan opgezocht, aangeschreven en uitbetaald worden. De rechtbank bepaalt welke schuldeiser het eerst zijn geld ontvangt. Soms probeert een verhuurder de doorlopende huur van de woning van de overledene te verhalen op de erfgenamen. Weet dat u daartoe niet verplicht bent. Het oplopen van schulden kan beperkt worden als u goed bent geïnformeerd over uw rechten en plichten!

We weten dat de afwikkeling van een nalatenschap een spannende en emotionele tijd is. Om deze periode iets minder zwaar te laten aanvoelen, staan wij u graag ter zijde! En uw erfgenamen helpt u natuurlijk door een goed testament op te laten maken…